Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN

Halime Odağ Psikanaliz ve Psikoterapi Vakfı, Şizofreni Dernekleri Federasyonu kurucu üyesi ve İzmir Şizofreni Dayanışma Derneği kurucu başkanıdır. Ruhsal hastalıklara ve tedavisine ilişkin ulusal ve uluslararası birçok yayını bulunmaktadır. Son yıllarda özellikle obsesif kompulsif bozukluk ve şizofreni alanlarında araştırmalar yapmaktadır. Türkiye Psikiyatri Derneği Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar Çalışma Birimi başkanlığını yapmış, editörlüğünü yaptığı bir tedavi rehberi ve kitabı yayınlanmıştır. Halen Dünya Psikiyatri Birliği Şizofreni Çalışma Grubu ve Avrupa Psikiyatri Birliği Şizofreni Çalışma Birimi üyesidir. Psikiyatride ilaç tedavilerinin yanısıra, psikoterapi, psiko-eğitim ve psikososyal rehabilitasyon alanlarında da çalışmaktadır. Birçok ulusal ve uluslararası ilaç firmasına ve GAMIAN adlı Avrupa'daki hasta derneklerini kapsayan kuruluşa bilimsel danışmanlık hizmeti vermektedir.

Ruhsal Hastalıklarda Erken ve Etkin Tedavi Riskleri Önler

Ruhsal Hastalıklara yönelik “damgalama” eğilimi (stigma) ve bu eğilimin sonucu ruhsal sorunları olan hastaların toplumdan “dışlanması”, hastaların ve yakınlarının yaşam kalitesini bozmakta, tedaviye uyumlarını ciddi şekilde engellemektedir. Son yıllarda Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ruhsal hastalıklardaki “damgalama” ve “dışlamaya” karşı kampanyalar geliştirmiştir. Yapılan çalışmalar ruhsal sorunları olan kişilerin ve yakınlarının, toplum içinde onları damgalayıcı nitelikteki davranışlarla karşılaşmış olduklarını ortaya koymuştur. Bu nedenle ruhsal sorunları olan kişiler hastalığı saklamakta ve yakın aile üyeleri dışında kimseye söz etmemektedir. Bunun sonucunda beklenmeyen intiharlar, kendilerine ya da başkalarına zarar verme girişimleri görülmektedir. Ruhsal sorunları olan kişilerin hekimlere başvurması ile bu tür riskler önlenmektedir. Bu hastalara yönelik toplumdaki olumsuz tutumun kaynağı ruhsal hastalıklara ilişkin bilgi eksikliği ve ön yargılardır. Oysa Vincent Van Gogh, Bertnard Russel, Winston Churchill, Abraham Lincoln, Salvador Dali, John Nash gibi birçok siyasetçi ve sanatçının çeşitli ruhsal hastalıklardan tedavi görmüş oldukları bilinmektedir.

Ruhsal hastalıklar toplumda yaygın olarak görülmektedir. Depresyon, panik bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk ve anksiyete bozuklukları en sık görülen ruhsal hastalıklardandır. Alkolizm, madde kullanım bozuklukları, bipolar bozukluk ve şizofreni uzun yıllar sürebilmektedir. Ayrıca kişilik sorunları hastaların iyileşmesini zorlaştırmaktadır. Psikososyal sorunlar ve çeşitli yaşam olayları ruhsal sorunların ortaya çıkmasına yol açabilmektedir. Günümüzde ruhsal hastalıkların etkin tedavisi ilaç tedavilerinin psikoterapiyle birlikte uygulanması ile sağlanmaktadır. Gerektiğinde aile ve evlilik terapisi de yapılmalıdır. Buna ek olarak hastanın topluma katılımını kolaylaştıracak psiko-eğitim ve psikososyal rehabilitasyon tedavilerine gereksinim vardır.

Koksal Alptekin